عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )

59

تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )

توّجه هرچه تمام‌تر چنان‌كه قبلًا گفته شد نيز ، صرفاً به‌خاطر همين نكته عبادى در خصوص تخيير مسافر نمازگزار ، ميان قصر و اتمام است كه مبادا از حدود حائر كه در زمان امام صادق ( ع ) تعيين شده بود ، تجاوز نمايند . از بحث و بررسىهاى گسترده آنان ، آشكار مىشود كه ميان معنى حائر وحير ، در آنچه به احكام حائر از جنبهء شرعى مربوط مىگردد ، اندكى آميختگى پيش آمده است . گويا اين آميختگى ، ابتدا در ميان عوام پيدا شده و سپس در ذهن ديگران نفوذ كرده و تا اواخر قرن ششم هجرى و پيدايش ابن ادريس و تفكيك ميان حائر و حير - در كتاب الصلاهء از « سرائر » در سال 588 ه كه گفته : « مقصود از حائر ، محلّى است كه حرم را در برگرفته و نه محدوده ديوار شهر - باقى مانده است » . اين ماجرا ، بيانگر اين حقيقت است كه مردم تا زمان ابن ادريس ، ميان حائر و حير ، يعنى ميان قبر مطهر و شهر كربلا ، تفاوتى قائل نبودند و با آميختن آن دو به يكديگر ، حير را مشمول احكام حائر مىدانستند كه تعيين حدود حائر توسط ابن ادريس ، چنان‌كه گذشت ، تفاوت آن دو را آشكار ساخت . 4 . اختلاف نظر متأخرين در اندازه حائر بر خلاف آنچه از نظر گذشت ، گاهى از بحث و بررسى دانشمندان متأخر ، آشكار مىشود كه به هم در آميختن دو موضوع حرم و حائر و سپس فرض نوعى توسعه در حدود حائر ، همواره ادامه داشته و شك و ترديد در مساحت آن دو ، تا همين نزديكىها ، بر ذهن‌ها مستولى بوده است . زيرا علامه مجلسى ( قدس سره ) در قرن يازدهم هجرى ، به گذشته بازگشته و همان موضوع ( حدود حرم و حائر ) را گسترده‌تر از قبل ، مورد بحث و بررسى قرار داده است . او با نقل نظريات مختلف در جلد دهم دايرهء المعارف خود ، ( بحارالانوار ) - كه تأليفش را در سال 1097 ه . تمام كرده - و